Türkiye’yle yapılan Geri Kabul Anlaşması: Türkler İçeri, Mülteciler Dışarı

05.12.2013
Almanca’dan çeviren: Translators for Justice
Kaynak:http://www.taz.de/Ruecknahmeabkommen-mit-der-Tuerkei/%21128862/

Avrupa Birliği ülkeleri tarafından kabul edilmeyen mülteciler gelecekte Türkiye’ye geri gönderilecek. Buna karşılık Türk vatandaşlarının AB ülkelerine girişinde kolaylık sağlanacak.

Jürgen Gottschlich

İstanbul taz | AB’nin yıllar süren ısrarları sonuç verdi. Türkiye Geri Kabul Anlaşması’nı imzalamaya hazır. Bu anlaşmayla Türkiye, toprakları üzerinden Avrupa Birliği’ne ulaşmayı başarmış olan mültecileri geri almayı taahhüt ediyor. Türk hükümeti tarafından 16 Aralık’ta imzanalacak olan anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde özellikle Yunanistan rahat bir nefes alacak.

Buna karşılık AB Türklere Avrupa’ya girişte vize kolaylığı sağlama ve üç yıl içerisinde de vizesiz giriş uygulamasına geçme sözü veriyor. Türk gazeteleri özellikle sağlanacak vize kolaylığı konusunda sevinç gösterileri yaparken Geri Kabul Anlaşması’na eleştirel yaklaşan yok gibi.

Geçtiğimiz yıllarda yüzbinlerce kişi Türkiye üzerinden başta Yunanistan olmak üzere diğer Avrupa Birliği ülkelerine sığındı. Yunanistan AB sınır polisi Frontex’le işbirliği yaparak sınırdan geçişleri büyük ölçüde zorlaştırınca mülteciler son zamanlarda Bulgaristan’a geçiş yapmanın yollarını aramaya başladı.

Mülteciler Yunanistan’a Ege adaları, sınır bölgesindeki Meriç nehri ya da Edirne sınır çizgisi üzerinden ulaşmaya çalışıyor. Yunanistan 12 kilometrelik Türkiye sınırına tel duvar ördü, deniz sınırı da daha yoğun olarak kontrol ediliyor. Mülteci dernekleri Yunan sahil güvenlik birimlerinin mülteci kayıklarını batırmaktan çekinmediklerini belirtiyor.

Mülteciler, ancak AB sınırları içinde ayak bastıkları ilk ülkeden sığınma talep etme hakkına sahip. Durum böyle olunca sınırdan geçiş yapabilenlerin çoğu Yunanistan’dan ötesini göremiyor. Yunanistan sayısı giderek artan mültecilerle baş edemez durumda ve elinden geldiğince çok mülteciyi Türkiye’ye göndermeye çalışacak. Fakat bu Türkiye’de de aynı sorunların çıkmasına neden olacak.

Türkiye mültecilere hazır değil

Türkiye’de mültecilerin yerleştirilebileceği kamplar bulunmuyor, hukuk sistemiyse sığınma başvurularına hiçbir şekilde hazır değil. Yılın başlarında bir iltica kanunu çıkmış olmasına rağmen şimdilik her şey sadece kağıt üzerinde. Yaklaşık 1 milyon Suriyeli sığınmacıya ev sahipliği yapan ülke şimdiden ekonomik açıdan sınıra dayanmış durumda. Buna karşın Suriyeli mülteciler resmi anlamda “mülteci” olarak değil de hükümetin konuğu olarak tanımlanıyor. Savaşın yakın bir zamanda biteceğine inanıldığından Suriyelilerin oturum süreleri sınırlandırılmıyor. Ancak tek tük de olsa birkaç Suriyeliye çalışma izni verilmeye başlandı.

Çoğu İran, Irak ve Afganistan’dan gelen diğer mültecilerinse böyle bir umutları yok. Bu mülteci gruplarının Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin verdiği mülteci yardımına başvurması ve kayıt olduğu şehri terk etmemesi gerekiyor. Bu insanlar sonra bulundukları yerde yıllarca devlet yardımı olmaksızın, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin kendilerine Avrupa veya Kuzey Amerika’da kalacak yer bulmasını bekliyor.

Türkiye çok sayıda Afrika ülkesi için vize zorunluluğunu kaldırdığından giderek daha fazla Afrikalı mülteci önce turist olarak buraya geliyor. Yasal kalma süresi olan 3 ay dolunca da ortadan kayboluyor. Önceleri Avrupa’ya gitmeyi planlamış olanlar Yunanistan’dan daha iyi iş imkanları olduğunu görüp İstanbul’da kalmayı tercih ediyor. Avrupa Birliği’yle yapılan anlaşma daha çok mültecinin daha uzun süreliğine Türkiye’de kalmasına neden olacak.

Bu durumun yaratacağı sıkıntıları şimdiden tahmin etmek zor değil. En çok acı çekenler ise, Avrupa hayaliyle savaş ve yoksulluğun hüküm sürdüğü ülkelerden kaçıp hayallerini Türkiye’de bırakmak zorunda kalanlar olacak.

_____

Aynı konuyla ilgili yorum yazısı için bkz: “Pespaye Pazarlık”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s