“Erdoğan söylemini değiştirmezse çatışma büyür”

Tagesanzeiger, 07 Haziran 2013 tarihli röportaj

Vincenzo Capodici

Zürihli siyaset bilimci Can Büyükbay birkaç gün İstanbul’daki eylemcilere katıldı. Röportajda bu süre içinde yaşadıklarını ve direnişin arkaplanını anlatıyor.

Can Bey, Başbakan Erdoğan karşıtı eylemler başladığında siz de tesadüfen İstanbul’daydınız. Orada neler yaşadınız?
Bir hafta önce tango gecesine katılmak için Taksim’de bir bardaydım. Taksim Meydanı’nda eylemci selinin tam ortasına daldım. Polisler barışçıl şekilde protesto yapan bu insanlara biber gazıyla karşılık verdi. Erdoğan’ın tartışmalı inşaat projesini gerçekleştirmek istediği Gezi Parkı’na eylemcilerin ulaşımını engellemek üzere daha önce barikat kurmuşlardı. Ben sosyal bilimciyim. Olayları gözlemlemek ve videoya çekmek istedim. Polisin tavrını doğru bulmadığım için ben de hemen eylemcilere katıldım. Bir demokrat olarak Erdoğan hükümetinin baskıcı tavrına karşıyım.

Polis gerçekten Batılı medyanın yansıttığı gibi eylemcilere karşı orantısız güç kullandı mı?
Evet. Polis olayların başından beri acımasız, kibirli ve başına buyruk hareket ediyor. Aşırı miktarda biber gazı kullandılar, bazısı bilinçli olarak eylemcileri hedefledi. Dayanışma içindeki halk eylemcileri güvencede olabilecekleri cafelere ve otellere alıyordu. Sayılar polisin aşırı sert tavrını gözler önüne seriyor: Şimdiye dek 48’i ağır 4000 kişi yaralandı ve 3 kişi hayatını kaybetti.

Eylemcilerin İstanbul’daki şiddet olaylarında hiç mi payı yok?
Gözlemlerime göre eylemciler genç, iyi yetişmiş, doğaya saygılı insanlar. Barışcıl tavırları ve dayanışma hisleri beni etkiledi. Biber gazına hazırlıksız yakalanıp yere düştüğümde iki kişi hemen yardımıma koştu. Bu eylemler bana göre insanlık onurunun başkaldırısıdır. Zaten bu nedenle de Türk halkının büyük bir kısmı da Taksim Meydanındaki eylemcilere katıldı.

Erdoğan’ın politikasını belli ki onaylamıyorsunuz. Peki başbakanın tutumunda sizi tam olarak ne rahatsız ediyor? Sizin politik duruşunuz nedir?
Erdoğan’ı islami kapitalizmin otoriter bir temsilcisi olarak görüyorum. Gezi Parkı sorununda da gördüğümüz gibi halka açık alanlara istediği gibi el koyabileceğini sanıyor. Erdoğan halka söz hakkı tanımıyor. Başbakanın gerçek bir demokrasi anlayışına sahip olduğuna inanmıyorum. Politik olarak sol görüşü destekliyorum.

İstanbul’daki tartışmalı inşaat projesi Erdoğan’a karşı yapılan eylemlerin sadece çıkış noktasını temsil ediyor. Bunun arkasında yatan toplumsal ve siyasi nedenler nedir?
Erdoğan’ın otoriter tavrı ve AKP’nin üstünlüğü yıllardır Türk toplumunda memnuniyetsizliği arttırdı. Erdoğan için sadece iki çeşit vatandaş var: AKP yanlısı ve AKP karşıtı. Erdoğan vatandaşlara eşit davranmıyor. Hükümeti yıllar boyu pek çok vatandaşın demokratik haklarını ve insanlık onurunu ihlal etti. Gezi Parkı’nda polisin yaptığı zulüm buzdağının sadece görünen kısmı. Yolsuzluk ve kayırıcılık gündelik olay haline geldi. Giderek daha çok insan Erdoğan yandaşlarının halkın sırtından zenginleşmesini eleştiriyor. Erdoğan’ın sistemi demokratik meşruiyetini çoktan yitirdi.

Eylemlere rağmen Erdoğan Gezi Parkı projesinden vazgeçmek istemiyor. Dün de hükümeti eleştiren eylemcilere hiç de uzlaşmacı olmayan bir tavırla seslendi. Bunun durumu pek yumuşatmayacağını söylemek zor değil, değil mi?
Eğer Erdoğan söylemini değiştirmezse bu çatışmanın büyümesine neden olur. Kuzey Afrika gezisi dönüşünde Erdoğan eylemlerin politikacılar, sanatçılar ve gazeteciler tarafından provoke edildiğini söyledi. Eylemciler arasında terör sempatizanları olduğunu ve #occupygezi adı altındaki faaliyetlerin de yasadışı olduğunu savundu. Erdoğan agresif söyleminden vazgeçmiyor. Bu da kabul edilemez. Sadece söylemini değil, halkın isteklerine zıt, tek taraflı ekonomik çıkarlara dayanan tavrını da değiştirmeli.

Erdoğan’ın partisi eylemcilere barışa çağıran bir mesaj gönderdi. Bu durum, Erdoğan ve AKP arasında bir ayrılığa yol açabilir mi?
Öyle olacağını sanmıyorum. AKP Erdoğan’ın partisi ve bütün AKP’liler onun söylediğini yapıyor. Partililerin boyun eğmekten başka yapacak bir şeyleri yok. Şu anda böyle. Erdoğan’ın kibiri orta vadede sonu da olabilir. Türkiye;de gerçek bir demokrasi olmadığı için Erdoğan bir süre daha iktidarda kalabilir. Halkına bu denli şiddet uygulayan bir hükümet başkanı meşru değildir artık.

Ancak Erdoğan Hükümeti ekonomik kalkınmayı sağladı. AKP’nin başarıları ortada. Öyle değil mi?
Türkiye’nin büyük bir ekonomik gelişme kaydettiği doğru. Fakat halkın ekonomik dengesizliği uçurum gibi. AKP geçtiğimiz on yılda kendini geleneksel partilere karşı “ılımlı İslami alternatif” olarak kabul ettirdi. Halkçı sosyal bir politika yürütüyor. Demokratik hakların göz ardı edilmesi ve medyanın büyük gücü AKP ve Erdoğan’ı meşruiyetten uzaklaştırdı. Türkiye’nin, siyasi katılımı savunan, insanların kişisel haklarını ve kendini özgürce geliştirme hakkını destekleyen bir partiye ihtiyacı var. Ancak bu protesto hareketinden bir parti oluşma ihtimali pek yok.

Göstericiler Taksim Meydanı’ndaki eylem yerlerini terk edecek gibi durmuyorlar. Bundan sonra neler olacak?
Erdoğan eylemcileri ciddiye almazsa, gösteriler kesinlikle devam edecektir. Ve tabii ki barışa çağıran bir üslup kullanmadıkça. Erdoğan perşembe akşamı bir Türk başbakanı olarak en kışkırtıcı konuşmalardan birini yaptı. Dünyanın, Türkiye’de yaşananları takip edeceğini ve eylemcilerin barışçıl savaşımını unutmayacağını umuyoruz. Eylemcilerin internet ve sosyal medya yoluyla paylaştıkları video ve fotoğraflar dünya basınının bu konuya daha fazla ilgi göstermesini sağladı. Türk basını eylemler hakkında günlerce hiçbir haber yapmadı. Sadece İstanbul’da eylem yapılmıyor. Tüm Türkiye’de binlerce insan sokaklarda Erdoğan rejimi karşıtı gösteri yapıyor.

 

Çeviri: Translators for Justice

Kaynağı: http://www.tagesanzeiger.ch/ausland/europa/Wenn-Erdogan-seine-Rhetorik-nicht-aendert-eskaliert-es/story/27521829

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s